Depressieve Stoornis

Iedereen voelt zich wel eens somber. Je hoort mensen vaak zeggen dat ze ‘een dipje’ hebben, zich ‘depressief’ voelen of ‘down’. Deze gevoelens kunnen opkomen nadat je bijvoorbeeld een fikse ruzie hebt gehad, nadat een dierbaar iemand is overleden of wanneer je je baan hebt verloren. Meestal trekt zo’n somberheid binnen beperkte tijd vanzelf weer weg. Je zou kunnen zeggen dat dit bij het leven hoort, het zou immers vreemd zijn wanneer je je nooit somber zou voelen.

Bij sommige mensen is het echter méér dan je alleen somber voelen. Bij deze mensen is er sprake van een langdurig gevoel van ernstige somberheid en neerslachtigheid. Ze verliezen hun interesse in dingen die ze eerder plezierig vonden en hebben eigenlijk nergens meer zin in. Ze voelen zich gedurende het grootste gedeelte van de dag somber, moe en futloos. Ook al hebben ze nog zoveel mensen om zich heen, ze kunnen zich ontzettend eenzaam voelen. Wellicht is er sprake van gedachtes over de dood en over het plegen van suïcide. Wanneer je weken en soms maandenlang last hebt van zo’n zwaarmoedige stemming, kan er sprake zijn van een depressie. Een depressie is een van de meest voorkomende psychische stoornissen. De symptomen van een depressie kunnen variëren, onderstaande zijn de meest voorkomende:

• Sombere, neerslachtige stemming gedurende het grootste gedeelte van de dag.

• Duidelijke daling van interesse voor aangename/plezierige activiteiten en niet kunnen genieten van activiteiten.

• Veranderende eetlust en duidelijke gewichtstoename of gewichtsverlies.

• Slaapproblemen, slapeloosheid of meer slapen dan normaal.

• Rusteloosheid, verhoogde energie of langzamer bewegen dan normaal.

• Vrijwel alle dagen gevoel van vermoeidheid of energieverlies.

• Schuldgevoelens, hulpeloosheid, bezorgdheid en/of angst.

• Moeite met concentratie en besluiteloosheid.

• Gedachtes aan de dood of zelfmoord.

Over hoe een depressie precies ontstaat, zijn de meningen verschillend. De oorzaak ligt vaak in een combinatie van genen en omgeving. Via je genen kun je een genetische kwetsbaarheid voor depressie hebben geërfd van één of beide van je ouders. Dat wil niet zeggen dat zich definitief een depressie zal ontwikkelen, maar in combinatie met nare gebeurtenissen of problemen in je leven heb je daar een grotere kans op dan mensen die deze kwetsbaarheid niet hebben.

Behandeling

Er zijn veel verschillende behandelingen voor een depressie mogelijk. De meest effectieve behandeling is cognitieve gedragstherapie. In het geval van een ernstige depressie kan dit gecombineerd worden met antidepressiva. Eén van de eerste dingen die tijdens een behandeling wordt gedaan, is het langzaamaan oppakken van dagelijkse activiteiten. Er moet weer ritme en regelmaat komen in de dagen, waarbij er niet meer de hele dag geslapen of gelegen mag worden. Vooral sporten is hierbij belangrijk, maar ook uitgaan en het oppaken van hobby’s. Dit wordt allemaal in kleine stapjes gedaan, op het tempo van de cliënt. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van cognitieve therapie. Cognitieve therapie wil zeggen dat er wordt gekeken naar bepaalde gedachtes die iemand heeft die somberheid veroorzaken of in stand houden. Voorbeelden hiervan zijn “ik ben niets waard”, “het lukt me toch niet”, “niemand zal me missen als ik weg ben” en “ik haat mezelf”. Deze gedachtes worden in de behandeling opgespoord en onderzocht wordt in hoeverre deze de waarheid bevatten. Getracht wordt deze gedachtes en opvattingen te veranderen in meer reële gedachtes en opvattingen die leiden tot minder somberheid.